Tapu İşlemlerinde Bilinmeyen Masraflar: Ev Alırken Bunlara Dikkat!
Türkiye’de konut alım satımında yalnızca satış fiyatına odaklanmak, alıcıyı ciddi bir bütçe şokuyla karşı karşıya bırakabilir. Tapu harcı, emlak komisyonu, KDV, sigorta ve çeşitli işlem giderleri, toplam maliyeti beklenenden çok daha yukarı taşıyabiliyor.
Tapu Harcı: Uygulamada Yük Genellikle Alıcıda
Yasalara göre satış bedelinin %4’ü oranında alınan tapu harcı, alıcı ve satıcı tarafından %2 + %2 şeklinde ödenmeli. Ancak fiiliyatta çoğu zaman bu bedelin tamamı alıcıdan tahsil ediliyor.
Bununla birlikte, bazı satış işlemlerinde asgari rayiç bedel üzerinden beyan verilerek tapu harcından tasarruf edilmeye çalışılıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı ise gerçek satış bedeli üzerinden beyan sistemine geçmek için hazırlık yapıyor.
Emlak Komisyonu: Komisyona KDV Dahil Ediliyor
Türkiye’de hem alıcıdan hem de satıcıdan %2’ye kadar emlak komisyonu alınabiliyor. Bu oran toplamda %4’ü bulurken, komisyonlara eklenen %20 KDV ile birlikte işlem maliyeti daha da artıyor.
Dünya Ortalamasının Altında Ama Hâlâ Yüksek
Denge Değerleme’nin 40 ülkeyi kapsayan araştırmasına göre Türkiye, konut alım satımında %6-7 seviyelerinde maliyete sahip. Bu, %11,7’lik dünya ortalamasının altında görünse de, tek seferde ödenen bu masraflar alıcının bütçesini ciddi oranda etkileyebiliyor.
Örneğin Rusya’da işlem maliyeti %26’ya ulaşırken, Avrupa’da bu oran %10-15 arasında değişiyor.
Bazı Ülkelerde Alıcıdan Komisyon Alınmıyor
İngiltere, Kanada, ABD ve İspanya gibi ülkelerde emlak danışmanlık ücreti sadece satıcı tarafından ödeniyor. Kiralamalarda dahi hizmet bedeli genellikle mal sahibi tarafından karşılanıyor.
Diğer Gizli Masraflar Neler?
-
Tapu döner sermaye harcı: Ortalama 2.000 TL
-
DASK (Zorunlu deprem sigortası): Metrekareye ve konuma göre değişiyor
-
Ekspertiz ücreti: Bankadan kredi çekilecekse şart
-
Kredi dosya masrafı ve ipotek bedeli
-
Değer artış kazancı vergisi: Satıcı 5 yıl içinde alıp satıyorsa devreye girer