TÜİK Verileri Ortaya Koydu: Hanehalkı Bütçesinde En Büyük Pay Konut ve Kiraya Gidiyor

Türkiye’de artan yaşam maliyetleri hanehalkı bütçelerini doğrudan etkilemeye devam ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçlarına göre, vatandaşların harcamalarında en büyük payı konut ve kira giderleri oluşturdu.

Araştırmaya göre, Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim harcamalarının yüzde 29,3’ü konut ve kira kalemine ayrıldı. Böylece barınma giderleri, tüm harcama grupları arasında ilk sırada yer aldı.

Ulaştırma ve Gıda Harcamaları İlk Üçte

Konut ve kira giderlerinin ardından bütçelerde en yüksek pay yüzde 20,5 ile ulaştırma harcamalarına ayrıldı. Gıda ve alkolsüz içecek harcamalarının payı ise yüzde 17,3 olarak gerçekleşti.

Öte yandan sigorta ve finansal hizmetler yüzde 0,8 ile toplam harcamalar içerisindeki en düşük paya sahip kalem olurken, eğitim harcamaları yüzde 1,8 ve sağlık harcamaları yüzde 2,2 seviyesinde kaldı.

Düşük Gelirlilerin Bütçesinde Kira Baskısı Daha Fazla

Araştırma sonuçları gelir seviyelerine göre önemli farklılıkları da ortaya koydu.

En düşük gelir grubunda bulunan haneler bütçelerinin yüzde 38,7’sini konut ve kira harcamalarına ayırmak zorunda kaldı. Aynı grupta gıda ve alkolsüz içecek harcamalarının payı yüzde 29,2 olurken, ulaştırma giderleri yüzde 8,6 seviyesinde kaldı.

En yüksek gelir grubundaki hanelerde ise konut ve kira harcamalarının payı yüzde 25,7 olarak ölçüldü. Bu grupta ulaştırma harcamalarının oranı yüzde 25’e yükselirken, gıda harcamalarının payı yüzde 12,4 seviyesinde gerçekleşti.

Gelir Türü Harcama Alışkanlıklarını Değiştiriyor

Hanehalklarının gelir kaynakları da harcama tercihlerini etkiliyor.

Maaş, ücret veya yevmiye ile geçimini sağlayan haneler bütçelerinin yüzde 26,4’ünü konut ve kiraya, yüzde 21,9’unu ulaştırmaya ve yüzde 16’sını gıda harcamalarına ayırdı.

Girişimcilik ve ticari faaliyetlerden gelir elde eden hanelerde ise ulaştırma harcamaları yüzde 25,9 ile ilk sıraya yerleşti. Aynı grupta konut ve kira harcamalarının payı yüzde 25,5, gıda harcamalarının payı ise yüzde 17 olarak kaydedildi.

Tek Başına Yaşayanlar Kira Giderlerinden Daha Fazla Etkileniyor

Araştırmada hane büyüklüklerine ilişkin veriler de dikkat çekti.

Tek kişilik hanelerde konut ve kira harcamalarının toplam bütçe içindeki payı yüzde 41’e ulaştı. Bu oran, yalnız yaşayan vatandaşların barınma maliyetlerinden çok daha fazla etkilendiğini ortaya koydu.

Tek kişilik hanelerde ulaştırma harcamaları yüzde 14,4, gıda ve alkolsüz içecek harcamaları ise yüzde 14,3 olarak hesaplandı.

Altı ve daha fazla kişinin yaşadığı kalabalık ailelerde ise gıda harcamalarının payı yüzde 23,7’ye yükselirken, konut ve kira harcamaları yüzde 24,4, ulaştırma harcamaları ise yüzde 18,1 seviyesinde gerçekleşti.

Hanelerde En Fazla Meyve ve Sebze İsraf Ediliyor

TÜİK araştırması, tüketim alışkanlıklarının yanı sıra gıda israfına ilişkin önemli veriler de sundu.

Türkiye’de en fazla israf edilen gıda grubu yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler oldu. Bu grubu yüzde 32,5 ile ekmek takip ederken, süt ve süt ürünleri yüzde 15,1 ile üçüncü sırada yer aldı.

Uzmanlar, artan yaşam maliyetlerine rağmen gıda israfının yüksek seviyelerde seyretmesinin hem aile bütçeleri hem de ülke ekonomisi açısından önemli bir sorun olmaya devam ettiğine dikkat çekiyor.