Eşyalı Kiralık Evlerde Yeni Gerginlik: Beyaz Eşya Çalışır Raporu Krizi

Bazı ev sahiplerinin kiracılardan tahliye sırasında beyaz eşyaların çalışır durumda olduğuna dair rapor istemesi, hukuki tartışmaları beraberinde getirdi.

Ev Sahiplerinden “Çalışır Raporu” Talebi

Son dönemde özellikle turizm bölgelerinde eşyalı kiralık evlerin sayısının artmasıyla birlikte, tahliye sırasında yeni bir uygulama dikkat çekiyor. Bazı ev sahipleri, kiracıdan çıkış öncesi evdeki beyaz eşyaların çalışır durumda olduğuna dair teknik servis raporu talep ediyor.

Türkiye Konut Geliştiricileri ve Yatırımcıları Derneği (TÜKONFED) Emlak Komisyonu Üyesi Halil Güven, bu uygulamanın pandemi sonrası kısa süreli kiralamaların artmasıyla gündeme geldiğini belirterek, “Ev sahipleri, kiralama sürecinde bozulan eşyalar nedeniyle zarar görmemek için önlem arıyor ve ‘çalışır raporu’ isteyebiliyor” dedi.

Yasal Dayanak Var mı?

Güven, Türk Borçlar Kanunu’na göre bu taleplerin yasal bir zorunluluk olmadığını vurguladı:

• Ev sahibinin sorumluluğu: Ev sahibi, kiralanan evi ve içindeki demirbaşları kira süresi boyunca kullanılabilir halde tutmakla yükümlüdür. Normal kullanım sonucu bozulan eşyaların onarımından kiracı sorumlu değildir.

• Kiracının sorumluluğu: Eğer eşyalar hor kullanılmış, kırılmış veya kasten zarar verilmişse, bu durumda onarım veya yenileme masrafı kiracıya aittir.

Yargıtay Kararları Ne Diyor?

Yargıtay, benzer uyuşmazlıklarda verdiği kararlarda “mutat kullanım sonucu oluşan yıpranmaların kiracıya yüklenemeyeceğini” vurguluyor. Örneğin yıllar sonra boyası eskiyen bir evde, sıfır boya yaptırma masrafı kiracıya çıkarılamıyor. Uzmanlara göre aynı yaklaşım beyaz eşyalar için de geçerli.

Depozitodan Kesinti Yapılabilir mi?

Tahliye sırasında “çalışır raporu” alınması hukuken zorunlu olmasa da, ev sahibi kiracının kusurlu kullanımını ispatlarsa depozitodan kesinti yapabiliyor.

• Normal yıpranma: Kiracı sorumlu değildir, kesinti yapılamaz.

• Hor kullanım veya kasıtlı zarar: Kiracı sorumludur, masraf kiracıdan tahsil edilebilir.

Hukuki Boşluk Yeni Davalara Yol Açıyor

Mevzuatta “beyaz eşya çalışır raporu”na ilişkin açık bir düzenleme bulunmuyor. Bu nedenle yaşanan uyuşmazlıklar sık sık dava konusu oluyor. Uzmanlar, benzer sorunların önüne geçmek için kira sözleşmelerine eşyaların durumu ve tarafların sorumluluklarının net olarak yazılması gerektiğini vurguluyor.